Ana Sayfa/Münazaralar/David Hume ve Adam Smith
⚔️FELSEFİ KARŞILAŞTIRMA
David Hume
Aydınlanma

David Hume

1711 CE – 1776 CE

Felsefe tarihinin en tutarlı şüphecisi. Aklın kendini temellendiremeyeceğini, nedenselliğin kanıtlanamayacağını ve benliğin bir kurgu olduğunu savundu.

Profili Gör
VS
Adam Smith
Aydınlanma

Adam Smith

1723 CE – 1790 CE

Piyasa ekonomisinin nasıl işlediğini açıkladı, ama yola yabancılar için neden bir şeyler hissettiğimiz sorusundan çıktı. İki kitabı tek bir argümandır.

Profili Gör
ÖZET KARŞILAŞTIRMA

David Hume ve Adam Smith

David Hume ve Adam Smith, tarihin düşünce haritasında farklı dönem ve okullarda insanlığın en temel sorularına ışık tutmuştur. Aşağıda fikirleri, etkileşimleri ve eserleri yan yana incelenmektedir.

SÖZ DÜELLOSU

Kendi Kelimeleriyle İki Zihin

David Hume

“Akıl, tutkuların kölesi olmalıdır ve olmaya da ancak layıktır; onlara hizmet etmek ve boyun eğmek dışında hiçbir iddiası olamaz.”

— David Hume

“Alışkanlık, insan hayatının büyük rehberidir.”

— David Hume
Adam Smith

“Akşam yemeğimizi kasabın, biracının ya da fırıncının iyiliğinden değil, onların kendi çıkarlarını gözetmelerinden bekleriz.”

— Adam Smith

“İnsan ne kadar bencil sayılsa da, doğasında başkalarının talihiyle ilgilenen ve onların mutluluğunu kendisi için gerekli kılan bazı ilkeler olduğu açıktır.”

— Adam Smith
GRAFİK VE KAVRAMSAL BAĞLAR

Felsefe Atlası Bağlantıları

David Hume → yakın dost ve entelektüel etki → Adam Smith — Hume ve Smith, İskoç Aydınlanması'nın en yakın düşünürleriydi. Smith'in ahlaki duygular kuramı, doğrudan Hume'un sempati anlayışına dayanır.

ORTAK KAVRAMLAR VE FİKİRLER

ORTAK ŞEHİRLER VE COĞRAFYALAR

KÜTÜPHANE VE ESERLER

Nereden Okumaya Başlamalı?

⚔️TARİHİN EN BÜYÜK FİKİR ÇATIŞMALARI

Klasik Felsefe Münazaraları

Tarihin dönüm noktası olan zıt fikirleri, derinlemesine 4 temel sütun ve söz düellolarıyla keşfedin.

VS
Bilgi & Metafizik

Platon ve Aristoteles

İdealar Dünyası ve Gözleme Dayalı Gerçeklik: Hakikat ötelerde mi, yoksa yeryüzünde mi?

Münazarayı İncele→
VS
Ahlak & Değer

Kant ve Nietzsche

Evrensel Ahlak Yasası ve Güç İstenci: Ahlak evrensel bir buyruk mudur, yoksa yaratılan bir değer mi?

Münazarayı İncele→
VS
Bilgi Teorisi

Descartes ve Hume

Rasyonalist Şüphe ve Radikal Deneycilik: Saf akıl duyulardan bağımsız kesin bilgiye ulaşabilir mi?

Münazarayı İncele→
VS
Stoacı Yaşam

Seneca ve Epiktetos

Zengin Devlet Adamı ve Özgür Bırakılmış Köle: İki farklı yaşam Stoacı zihin dinginliğini nasıl sınar?

Münazarayı İncele→
VS
Siyaset Felsefesi

Hobbes ve Locke

Leviathan Otoritesi ve Doğal Haklar: İnsan insanın kurdu mudur, yoksa doğuştan özgür ve hak sahibi mi?

Münazarayı İncele→
VS
Doğu Felsefesi

Laozi ve Konfüçyüs

Doğanın Akışı (Dao) ve Toplumsal Ritüel (Li): Akışa mı teslim olmalı, yoksa toplumu erdemle mi inşa etmeli?

Münazarayı İncele→
VS
Sokrates Öncesi Doğa Felsefesi

Herakleitos ve Parmenides

Her Şey Akıp Gider mi, Yoksa Değişim Bir Yanılsama mı?

Münazarayı İncele→
VS
Helenistik Felsefe

Epikuros ve Kıbrıslı Zenon

Huzurlu Haz (Ataraksia) ve Stoacı Ödev: Belirsiz bir dünyada iç huzuruna nasıl ulaşılır?

Münazarayı İncele→
VS
17. Yüzyıl Rasyonalizmi

Spinoza ve Leibniz

Panteist Zorunluluk ve Monadlar: Evren tek bir zorunlu Töz mü, yoksa ahenk içindeki sonsuz ruhlar mı?

Münazarayı İncele→
VS
Varoluşçuluk

Camus ve Sartre

Başkaldıran İnsan ve Radikal Özgürlük: Tanrısız ve anlamsız bir dünyada nasıl yaşamalı?

Münazarayı İncele→
VS
Varoluşçuluğun Kökleri

Kierkegaard ve Nietzsche

İnanç Şövalyesi ve Deccal: Tanrı'ya doğru bir sıçrayış mı, yoksa Tanrı'yı aşmak mı?

Münazarayı İncele→
VS
Alman Felsefesi

Schopenhauer ve Nietzsche

Kozmik Kötümserlik ve Hayatı Evetlemek: Yaşama İradesini terk mi etmeli, yoksa coşkuyla kucaklamalı mı?

Münazarayı İncele→
VS
Roma Stoacılığı

Marcus Aurelius ve Seneca

Cephedeki İmparator ve Roma Senatörü: İmparatorluk yükünü taşıyan hükümdar ile mektupların bilge ustası.

Münazarayı İncele→
VS
Klasik Yunan Felsefesi

Sokrates ve Protagoras

Nesnel Hakikat ve Rölativizm: Hakikat keşfedilir mi, yoksa insan her şeyin ölçüsü müdür?

Münazarayı İncele→
VS
Aydınlanma Çağı Hesaplaşması

Rousseau ve Voltaire

Doğal İnsan ve Genel İrade ile Aydınlanma İlerlemesi ve Akılcı Zeka.

Münazarayı İncele→
VS
Antik Yunan Polemiği

Diyojen ve Platon

Kinizm ve Fıçıdaki Bilgelik ile Akademi'nin Soyut İdeaları.

Münazarayı İncele→
VS
20. Yüzyıl Analitik Felsefesi

Wittgenstein ve Russell

Dilin Sınırları ve Mistik Sessizlik ile Mantıksal Atomizm ve Bilimsel Akıl.

Münazarayı İncele→
VS
Klasik Çin Düellosu

Zhuangzi ve Xunzi

Kelebek Rüyasının Özgürlüğü ile İnsan Doğasını Eğiten Toplumsal Düzen.

Münazarayı İncele→